Chìa khóa sống giản dị
Mục lục:
Chƣơng 1: Giản dị trong cõi lòng
Chƣơng 2: Giản dị trong suy nghĩ và diễn đạt
Chƣơng 3: Giản dị trong cung cách ứng xử
Chƣơng 4: Giản dị về nhu cầu vật chất
Chƣơng 5: Giản dị với một mục đích sống cao cả
Lời kết
CHƢƠNG 1: GIẢN DỊ TRONG CÕI LÒNG
Trong chương đầu tiên này, chúng tôi muốn chia sẻ cùng bạn về sự giản dị trong cõi lòng mỗi
chúng ta. Sở dĩ chúng ta có thể có được một phong cách sống giản dị là vì chúng ta đã có
được phẩm chất giản dị từ sâu thẳm cõi lòng mình.
Muốn thay đổi cuộc sống xung quanh, trước hết bạn phải thay đổi chính bạn. Nói cách khác,
mọi sự thay đổi phải được bắt đầu từ bên trong bạn. Một cuộc sống giản dị phải bắt đầu từ sự
giản dị nội tâm hướng ra bên ngoài.
Một khi bạn đã có phẩm chất giản dị trong lòng, thì dù cuộc sống quanh bạn có rắc rối, phức
tạp thế nào, bạn vẫn có thể đơn giản hóa sự việc, luôn bình an, vui sống trong mọi hoàn cảnh.
Đừng quan trọng hóa cái “Tôi”
Cuộc sống trên cõi đời này phức tạp, phải chăng là vì lòng người phức tạp? Rất nhiều chuyện
phức tạp trong cuộc đời này xảy ra chỉ vì con người ta quá quan trọng hóa cái Tôi của mình
mà ra! Nói cách khác, cái Tôi là nguyên nhân của nhiều rắc rối trong cuộc đời!
Xét trong quá trình trưởng thành của một đời người, các nhà tâm lý học nghiên cứu thấy rằng,
đứa trẻ từ năm lên 3 tuổi bắt đầu có ý thức về cái Tôi (hay còn gọi là ý thức bản ngã).
Ý thức về cái Tôi có nghĩa là, trẻ bắt đầu ý thức được rằng mình là một con người riêng biệt,
khác với những người xung quanh. Đến lúc này, trẻ biết rằng mình có những ý muốn riêng,
có thể hợp hay không hợp với ý muốn của cha mẹ và người lớn. Nếu để ý, bạn sẽ thấy, ở tuổi
lên 3 đứa trẻ mới bắt đầu nhận ra rằng tên của mình gắn liền với bản thân mình. Trẻ thường

đồng nhất bản thân mình với tên gọi của mình và xưng hô bằng tên khi chơi với bạn. Trẻ sẽ
tỏ ra không bằng lòng nếu bị bạn bè hoặc người lớn gọi sai tên của mình.
Như vậy, ý thức về cái Tôi là dấu hiệu của sự trưởng thành, nên không có gì xấu mà ngược
lại, còn là điều rất tốt. Con người sẽ không thể trưởng thành được nếu như không có ý thức
về cái Tôi. Con người không có ý thức về cái Tôi thì sẽ không có sự phát triển nhân cách, vì
sẽ không biết “mình là ai”, sẽ không thể sống như “chính mình”. Chỉ có việc “quá quan trọng
hóa cái Tôi” mới là xấu!
°
Trong cuộc sống hằng ngày có rất nhiều biểu hiện của việc quá quan trọng hóa cái Tôi:
Chính vì quan trọng hóa cái Tôi nên trong mọi vấn đề chúng ta chỉ thấy là mình đúng, tự cho
mình là chân lý, còn những suy nghĩ, ý kiến của người khác thì ta mặc kệ, chẳng thèm nghe.
Chính vì quan trọng hóa cái Tôi nên chúng ta thường nghĩ mọi đau khổ, phức tạp đều có
nguyên do từ người khác, chứ không phải tại mình.
Chính vì quan trọng hóa cái Tôi, chúng ta thường chỉ nhìn thấy những lỗi lầm, xấu xa của
người khác, chứ ta không nhận biết bản thân mình thực sự ra sao?
Chính vì quan trọng hóa cái Tôi, chúng ta chỉ muốn thay đổi người khác theo ý mình, chứ ít
khi ta nghĩ rằng bản thân mình phải thay đổi trước.
Chính vì quan trọng hóa cái Tôi, bất cứ điều gì chúng ta cũng tự cho mình là hạng nhất, cũng
muốn tỏ ra hơn người khác, rằng: “Mình giàu có hơn người khác. Vợ mình đẹp hơn người
khác. Con mình giỏi hơn con của thiên hạ...”
Chính vì quan trọng hóa cái Tôi, chúng ta chỉ nhìn thấy quyền lợi của bản thân, chứ không
biết nghĩ đến lợi ích chính đáng của người khác.
Chính vì quá quan trọng hóa cái Tôi, chúng ta chỉ biết đến cái mình muốn, chứ không thèm
đoái hoài đến những mong muốn chính đáng của người khác.
Chính vì quá quan trọng hóa cái Tôi, chúng ta dễ có những hành vi cư xử bất công, tàn nhẫn
với người khác...
Còn rất nhiều biểu hiện khác của việc quá quan trọng hóa cái Tôi, nhưng trong phạm vi của
cuốn sách nhỏ này, chúng ta không thể nào liệt kê hết được!
Điều đáng tiếc nhất là, chính vì quá quan trọng hóa cái Tôi, chúng ta không nhìn thấy được
điều gì lớn lao hơn bản thân mình. Cuộc sống của chúng ta hóa thành ích kỷ, tâm hồn chật
hẹp.
Cuộc sống này phong phú biết bao nhiêu! Nếu chúng ta chỉ biết quan trọng hóa cái Tôi của
bản thân, chúng ta sẽ đánh mất những điều phong phú khác của cuộc sống!

Con người một khi còn chưa biết nghĩ đến điều gì lớn lao hơn bản thân mình thì không thể
sống một cách cao thượng được!
°
Trong cuộc sống, hẳn bạn đã từng nghe nói, “cái Tôi là cái... tồi”. Chúng ta chỉ cần nhìn sơ
qua một vài biểu hiện nêu trên của việc quá quan trọng hóa cái Tôi thì cũng đủ hiểu tại sao nó
“tồi” rồi! Tuy nhiên, chúng tôi thiết nghĩ, “cái Tôi không chỉ là cái... tồi”, mà nó còn là cái
“tội” và cái “tối” nữa! Vì sao chúng tôi khẳng định như vậy?
Bởi vì, khi nhìn vào đời sống tâm lý của con người, bạn có thể khái quát ở ba mặt, đó là: mặt
nhận thức, mặt thái độ và mặt hành vi. Con người một khi đã mang thái độ tự đề cao cái Tôi
của mình quá mức (tức thái độ “tồi”) thì dĩ nhiên xuất phát của thái độ này là do nhận thức
vẫn còn “tối”, và từ đó rất dễ dẫn đến cả những hành vi “tội” nữa.
Thế cho nên, trong cuộc sống, nếu chúng ta muốn có được nhận thức sáng suốt và những việc
làm tốt, thì chúng ta phải thay đổi nhận thức về bản thân mình trước hết. Một thái độ quá đề
cao cái Tôi của bản thân nhất định là một thái độ sai lầm. Nó có thể làm cho chúng ta ảo
tưởng về bản thân, luôn tự cho mình là đúng, là hay, là giỏi giang – trong khi thực chất mình
không hề có. Nó khiến chúng ta khó suy nghĩ sáng suốt và khó có được những hành động
đúng đắn trong cuộc sống.
°
Để có được sự giản dị trong cõi lòng, trước hết, mỗi chúng ta phải biết quên cái “Tôi” của
mình đi. Một khi đã quyết tâm quên cái “Tôi” của mình đi, điều này sẽ thực sự làm thay đổi
thế giới của chúng ta, khiến cho nó trở thành tốt đẹp hơn.
Đừng xét đoán, gán nhãn ngƣời khác
Trong cuộc sống, chúng ta thường có khuynh hướng nhìn thấy cái xấu nơi người khác, chứ ít
khi nhìn thấy cái xấu nơi mình. Như đã nói, đây là một trong những biểu hiện của việc quan
trọng hóa cái Tôi. Mỗi sáng thức dậy, bạn có thể sẽ gặp rất nhiều người trái tính trái nết, nóng
nảy, ganh tị, cao ngạo, độc đoán, bảo thủ, thô lỗ, cộc cằn, vô liêm sỉ... Bạn có thể tìm thấy rất
nhiều tính từ chẳng mấy hay ho để “gán” cho người khác.
Không phải chỉ ở ngoài đường hay ở nơi làm việc, mà ngay cả trong gia đình mình, nhiều lúc
bạn cũng không tránh khỏi những va chạm nảy sinh, không cảm thấy hài lòng ngay cả với
người thân của mình. Bạn có bao giờ trách móc rằng, vì sao tâm tính con người ta lại phức
tạp như vậy không? Thực ra, khi bạn trách móc người khác là phức tạp, thì trong mắt người
khác, chính bạn cũng phức tạp không kém gì!

Tại sao mọi chuyện lại phức tạp? Trước hết, bản thân động từ “xét đoán” đã nói lên tính chất
mơ hồ rồi! Thêm nữa, động từ “gán nhãn” lại càng thể hiện tính chất chủ quan của mỗi chúng
ta. Giữa cuộc sống sinh hoạt muôn màu của đời thường, chúng ta có thể vội vàng “xét đoán”,
nhằm “gán nhãn” cho những việc làm này, con người nọ, hoàn cảnh kia là tốt hay xấu, là
đúng hay sai. Nếu ta dễ dàng tìm cách “xét đoán”, “gán nhãn” cho người khác, thì đổi lại,
người khác cũng sẽ dễ dàng làm tương tự như vậy đối với chúng ta mà thôi! Chính cái vòng
luẩn quẩn “gán nhãn người – người gán nhãn lại” đó sẽ luôn làm cho mọi chuyện ngày càng
thêm phức tạp?
Trong cuộc sống, phải thừa nhận là có rất nhiều khi chúng ta “trông gà hoá quốc”. Có những
sự việc thoạt nhìn tưởng là như vậy, nhưng thực tế lại hoàn toàn không phải như vậy! Thế thì
dựa vào cái gì mà chúng ta vội vã đánh giá, gán nhãn như vậy? Chúng ta tự cho mình là quan
tòa chăng?
Mỗi con người mà chúng ta gặp gỡ hằng ngày đều có cá tính riêng, suy nghĩ riêng, cách sống
riêng. Một khi chúng ta đã nhận ra rằng người khác rất khác mình về nhiều phương diện, thì
chúng ta không có lý do gì để gán nhãn cho họ. Thay vào đó, tốt hơn hết là hãy biết tôn trọng
sự khác biệt. Đừng vội cho rằng, tất cả những gì khác biệt với mình đều là xấu, đều là những
điều mình không thể chấp nhận.
Những hành động xét đoán, gán nhãn,... người khác, xét cho cùng chỉ phản ánh những tình
cảm, suy nghĩ mang tính chủ quan của ta mà thôi, chứ không phản ánh hoàn toàn đúng đắn sự
việc như vốn có. Mang nặng những xét đoán, gán nhãn, thành kiến, định kiến... chỉ càng
khiến chúng ta nhìn mọi người, mọi việc trong cuộc đời một cách lệch lạc, méo mó. Làm như
thế, khác nào chúng ta tự dựng lên một hàng rào cách biệt giữa mình và người khác? Làm
như thế, về cơ bản chúng ta đã tự giới hạn những trải nghiệm của mình về cuộc sống.
Việc đánh giá một sự việc hay một con người là đúng hay sai, tốt hay xấu, hoàn toàn không
đơn giản! Nếu chúng ta hấp tấp thì có thể dẫn đến những kết luận vội vàng, hàm hồ. Phán xét,
kết án người khác một cách thiên lệch có thể dẫn ta đến chỗ tiếp tục có những hành động ứng
xử sai lầm. Kết quả là, chúng ta lại càng làm cho mọi chuyện trở nên tai hại, rắc rối thêm!
°
Nếu lúc nào ta cũng chỉ nhìn thấy cái xấu của người khác, tâm trạng của chúng ta sẽ dễ bực
dọc, khó chịu. Lòng ta trở nên ngột ngạt, nặng nề. Cuộc đời ta bị bao phủ bởi một bầu không
khí bi quan. Dần dà, ta sẽ mất niềm tin vào cuộc sống. Càng để ý đến những sự việc, những
con người khiến mình khó chịu, thì ta lại càng cảm thấy khó chịu. Làm sao để thoát khỏi tình
trạng này?

Câu trả lời rất đơn giản là, thay vì cứ tìm cách xét đoán, gán nhãn cho người khác, bạn hãy
thử can đảm tự soi vào tâm hồn mình. Tất cả chúng ta đều là những cá nhân chưa hoàn hảo.
Cho nên, chúng ta hãy trung thực tự soi vào chính mình, sao cho thấy hết mọi cái xấu, cái tốt
của bản thân mình, để rồi tự nỗ lực hoàn thiện mình.
Bạn thử nghĩ xem, “người khác” trong nhân loại lúc nào cũng rất đông đảo, lên đến cả mấy tỷ
người đang sống cùng bạn trên hành tinh này. Còn bản thân bạn, có một và duy nhất chỉ một
mà thôi! Vậy thì, nếu lúc nào bạn cũng tìm cách phán xét, gán nhãn người khác, bạn có còn
thời gian để sống cuộc đời của mình nữa hay không? Đó là chưa nói, khi chúng ta xét đoán,
gán nhãn người khác bằng những ý nghĩ hoặc lời lẽ không tốt đẹp, chúng ta đã tự làm mất đi
nhiều giá trị tốt đẹp của chính mình. Thế thì, chúng ta đừng nên mất thời gian cho những
chuyện vô bổ như vậy nữa. Từ hôm nay, thay vì tìm cách xét đoán, gán nhãn người khác,
chúng ta hãy nỗ lực tự hoàn thiện mình.
Trong cuộc sống, chúng ta cần hết sức chín chắn trong suy nghĩ trước khi đánh giá một ai đó.
Nói cách khác, chúng ta phải cố gắng nhìn nhận người khác như những gì họ vốn có. Dù sự
đánh giá của chúng ta chưa thật sự hoàn toàn đúng như những gì mà người khác vốn có,
nhưng ít ra thái độ thận trọng khi đánh giá cũng giúp ta hạn chế đến mức thấp nhất những
ngộ nhận, sai lệch. Nếu không có được thái độ thận trọng như vậy thì coi chừng chúng ta sẽ
mãi mãi làm nô lệ cho những thiên kiến của chính mình!
Nhìn thấy cái xấu của người khác thì rất dễ! Nhìn thấy cái tốt của họ mới khó! Rất nhiều khi
chúng ta cảm thấy đau khổ chỉ vì ta chưa hiểu biết thấu đáo, đầy đủ về người khác với tất cả
những điểm tốt, xấu của họ. Nếu lúc nào chúng ta cũng chỉ nhìn chằm chằm vào những gì là
xấu xa, tầm thường của người khác, thì khác nào ta đang tự cúi gằm mặt xuống đất. Chỉ
những ai biết nhìn vào những gì là tốt đẹp, là cao thượng của con người thì mới có thể ngẩng
mặt lên. Cho nên, nếu lâu nay bạn chỉ nhìn thấy cái xấu của người khác, thì từ giờ trở đi bạn
hãy thử nhìn vào cái đẹp của con người, như tính trung thực, lòng nhân hậu, đức tính kiên trì,
dũng cảm, óc hài hước, cùng những ước mơ, khát vọng cao cả của con người... Chính những
suy nghĩ tích cực về người khác sẽ nâng dần tâm trạng chúng ta lên.
°
Cuối cùng, để tâm hồn luôn nhẹ nhàng, thanh thản, bạn hãy vững tin vào sự hướng thiện của
con người, cho dù hôm nay họ có lỡ xử tệ với bạn. Hãy có một tấm lòng rộng mở, biết cảm
thông với những lầm lỗi, khuyết điểm của người khác. Tục ngữ có câu: “Sông có khúc, người
có lúc”. Cuộc sống của con người ta nhiều khi phải trải qua những giai đoạn hết sức khó
khăn. Hoàn cảnh của mỗi người đều có những khó khăn riêng: ta có cái khó của ta, người
khác cũng có cái khó của riêng họ. Nhiều khi chúng ta không thể thấu hiểu người khác nếu ta

không tự đặt mình vào hoàn cảnh đầy phức tạp, khó khăn, thậm chí cả những bi kịch khốn
cùng trong cuộc sống của họ. Do vậy, tuyệt đối đừng bao giờ vội vã đánh giá người khác,
nhất là khi bản thân mình chưa nếm trải những gì mà người khác đã từng phải đối mặt.
Giải tỏa những điều chất chứa trong lòng
Trong cuộc sống, những điều khiến chúng ta bực tức, cáu kỉnh, không hài lòng, không thỏa
mãn... thì rất nhiều. Mỗi sáng thức dậy, bạn có thể tự nhủ rằng, hôm nay mình sẽ cố gắng giữ
cho tâm trạng vui vẻ. Thế nhưng, chỉ cần bước ra khỏi nhà không bao lâu, thế nào cũng có
những điều xảy ra trái ý, khiến bạn khó chịu, bực bội. Mọi cố gắng giữ cho tâm trạng vui vẻ
bỗng chốc tan biến hết!
Ngay cả khi bạn chọn một nếp sống hiền lành, chẳng muốn làm hại ai bao giờ, thì chưa chắc
người khác đã để bạn yên thân. Dù bạn sống chân thật, thì một người nào đấy vẫn có thể lừa
dối bạn, bày ra những mánh khóe, gạt gẫm bạn, thậm chí chỉ muốn gây gổ, chống đối, quấy
phá, làm hại bạn. Chưa hết, ngay cả khi bạn không làm điều gì sai trái, thì vẫn có những kẻ
tìm cách đơm đặt, bịa chuyện, nói xấu sau lưng bạn... Tục ngữ gọi tình trạng này là: “Cây
muốn lặng, gió chẳng đừng!” Với những trường hợp như vậy, trong lòng bạn sẽ xảy ra một
cuộc chiến – uất ức, cay nghiệt, muốn trả đũa.
Bạn sẽ chẳng bao giờ thoát khỏi những căng thẳng, lo phiền, nếu trong cuộc sống bạn vẫn
còn những vấn đề không thể giải quyết được và những mối quan hệ không thoả mãn. Những
chuyện bực bội, khó chịu nho nhỏ hằng ngày, nếu không giải tỏa được thì sẽ kéo dài mãi, lâu
dần sẽ khiến lòng ta hóa thành nặng nề. Lòng người càng nặng nề bởi những buồn đau chất
ngất, những hận thù, oán ghét bao nhiêu, thì cuộc sống xung quanh càng trở nên phức tạp bấy
nhiêu. Chúng ta khó có thể cảm nhận được một cuộc sống thanh thản, hạnh phúc nếu như
lòng chúng ta vẫn còn đầy những xúc cảm tiêu cực.
°
Những người biết sống giản dị thì cõi lòng luôn nhẹ nhàng, thanh thản. Những nỗi bực dọc
không bao giờ có chỗ đứng trong tâm hồn họ. Hơn thế nữa, trong tâm hồn họ càng không có
chỗ cho những hận thù, đố kị, ghét ghen...
Muốn giải tỏa những điều chất chứa trong lòng, chúng ta phải làm sao?
Những điều chất chứa trong lòng khiến chúng ta nghẹt thở. Cách tốt nhất là đừng bao giờ để
cho những chuyện bực dọc nho nhỏ hằng ngày làm chủ bản thân mình. Thay vào đó, bạn hãy
làm chủ bản thân trước mọi chuyện nho nhỏ trái ý mình xảy ra hằng ngày. Nếu bạn cảm thấy
bực bội thì trước hết, bạn hãy thừa nhận cảm xúc này. Nó là một phản ứng mang tính tự
nhiên, bạn đừng né tránh nó. Hãy can đảm thừa nhận nó, để rồi dũng cảm vượt lên nó.

Những phiền muộn, bực tức trong lòng có thể khiến bạn cảm thấy khó thở. Mỗi khi cảm thấy
khó thở, bạn hãy thở chầm chậm lại. Hãy nghĩ về hơi thở trong từng khoảnh khắc. Hãy thư
giãn và hướng vào nội tâm mình. Hãy tự nhủ rằng: “Hôm nay tôi sẽ làm chủ những cảm xúc
giận dữ của chính mình chứ không để cho chúng làm chủ.” Hãy hồi tưởng lại những khoảnh
khắc hạnh phúc trong đời mình. Thở vào chầm chậm. Rồi thở ra cũng chầm chậm. Bạn hãy
cảm nhận không khí diệu kỳ ngập tràn nơi bạn. Rồi một hơi thở khác kế tiếp...
Sau khi can đảm thừa nhận những nỗi bực dọc và giải tỏa chúng bằng hơi thở, chúng ta tiếp
tục dũng cảm vượt lên nó. Với thời gian, những ẩn ức dồn nén sẽ được giải tỏa, nỗi đau được
xoa dịu. Cách vượt lên tốt nhất là tìm cách bỏ qua, tha thứ cho những lỗi lầm, thiếu sót của
người khác. Đành rằng tha thứ cho người khác không phải là một điều dễ dàng gì! Theo phản
ứng tự nhiên, chúng ta thích chấp nhặt, thích trả đũa... Tuy nhiên, nếu sống mà cứ luẩn quẩn
mãi trong những suy nghĩ nhỏ nhen, tầm thường thì chúng ta rất khó làm nên được chuyện gì
lớn lao trong cuộc sống.
Do vậy, để dễ dàng tha thứ cho người khác, bạn cũng cần phải nghĩ đến giá trị của việc tha
thứ đối với mình. Tha thứ không chỉ là món quà ta trao tặng người khác mà còn là quà tặng
cho chính bản thân ta. Trong cuộc sống hằng ngày, khi chúng ta đủ mạnh mẽ để tha thứ cho
người khác, thì bản thân việc tha thứ này cũng đồng thời mang đi tất cả những nóng giận, xấu
hổ, oán hờn lâu nay chất chứa trong lòng ta. Nhờ đó, cõi lòng ta mới trở nên giản dị. Chúng
ta lại có đủ sức mạnh nội tâm để tìm thấy những gì ta cần cho chính mình. Khi đó, ta mới thật
sự cảm nhận được sự bình an, vui sống...
Con người chỉ đáng được trân trọng khi biết nỗ lực vượt lên những nhỏ nhen, ti tiện ở đời.
Trong tấm lòng vàng của bạn không hề có giới hạn nào cho việc tha thứ. Sự tha thứ của bạn
là cao cả, cho nên nó không đòi hỏi bất cứ điều kiện gì kèm theo. Nói cách khác, nơi bạn luôn
sẵn có một tầm vóc cao cả, như “mặt trời gieo hạt nắng vô tư”, để sẵn lòng tha thứ cho người
khác, không cần so đo xem người khác có xứng đáng được tha thứ hay không. Mỗi ngày, bạn
hãy thử ngước lên nhìn bầu trời để học lấy bài học về lòng bao dung, tha thứ.
Khoảnh khắc tĩnh lặng mỗi ngày
Giữa cuộc sống hối hả hôm nay, tại sao nhiều người không thể có sự bình an trong tâm hồn?
Bởi vì, có khi nào họ tạo cho bản thân một khoảnh khắc tĩnh lặng để tâm hồn mình lắng đọng
đâu! Trong khi đó, phần lớn hạnh phúc đích thực lại đến từ đời sống nội tâm của mỗi chúng
ta.
Tất cả chúng ta đều không tránh khỏi những áp lực của cuộc sống. Con người ai cũng có nhu
cầu được giải tỏa khỏi những căng thẳng của cuộc sống hằng ngày. Sau những ồn ào, náo

động của ngày thường, bạn cần một khoảng thời gian nhất định để tĩnh lặng riêng mình, để
nuôi dưỡng tâm hồn. Khoảng thời gian này giúp bạn khẳng định một lẽ sống giản dị cho bản
thân – giữa bao phiền toái của cuộc đời.
Trong màn đêm, vạn vật đều chìm trong tĩnh lặng. Thế thì tại sao con người lại vẫn tiếp tục
tìm vui trong những trò giải trí ồn ào, náo động? Đó có phải là một thái độ sống phù hợp với
quy luật của tự nhiên không? Những trò giải trí ồn ào, náo động không đem lại cho con người
cảm giác hạnh phúc thực sự. Cái còn lại sau những giờ phút lao mình vào những trò tiêu
khiển thiếu lành mạnh chỉ là cảm giác mệt mỏi và trống rỗng.
Trong cuộc sống, có nhiều điều sâu sắc mà bạn chỉ có thể cảm nhận được khi bạn ở trong một
không gian yên tĩnh. Cho nên, tại nơi ở của mình, nếu có điều kiện, bạn có thể tạo cho mình
một không gian riêng – nơi bạn có thể dễ dàng tĩnh tâm suy nghĩ. Khoảng thời gian này là lúc
bạn được tạm xa những tiếng ồn ào của xe cộ, máy móc và các phương tiện kỹ thuật của cuộc
sống hiện đại, để hòa mình vào đêm một cách yên bình. Lòng bạn có dịp tĩnh lặng lại. Một
cảm giác nhẹ nhàng, trong lành len nhẹ trong tâm hồn. Chính trong tĩnh lặng là lúc chúng ta
“nghe” được tiếng nói của mình nhiều nhất.
Một khi lòng ta đã tĩnh lại rồi thì mọi chuyện dễ dàng trở nên sáng rõ hơn. Bạn hiểu rõ mình
hơn và hiểu về cuộc sống này nhiều hơn. Từ đó, chúng ta càng thêm trân trọng, yêu thương
cuộc sống, không hề sống uổng phí bất cứ ngày nào!
Mọi chuyện xảy ra mỗi ngày, dù thuận hay trái ý ta, không quan trọng bằng việc ta học hỏi
được điều gì từ những chuyện đó. Có những suy nghĩ tưởng chừng như rất bình thường thôi,
nhưng chúng lại có tác dụng tiếp thêm sức mạnh cho bạn trong cuộc sống. Bạn sẽ không còn
phải mất phương hướng, hoang mang hay dao động điều gì nữa!
°
Tóm lại, cố gắng rút ra được một điều gì đó từ mỗi ngày sống của mình giúp chúng ta sống
sâu sắc hơn, cõi lòng trở nên nhẹ nhàng, thanh thản hơn! Rồi sau đó, bạn có thể nhẹ nhàng
đi vào một giấc ngủ ngon, không còn bị những nỗi bực dọc, những dằn vặt... quấy rối giấc
ngủ.

CHƢƠNG 2: GIẢN DỊ TRONG SUY NGHĨ VÀ DIỄN ĐẠT

Mỗi ngày, trí óc chúng ta nảy sinh ra rất nhiều ý tưởng khác nhau. Mỗi ngày, cuộc sống đều
mang lại những điều khiến ta phải suy nghĩ. Làm thế nào để những điều ta suy nghĩ có thể
mang lại ích lợi nhiều nhất?
Giá trị của học vấn và tƣ tƣởng
Đường đời muôn vạn nẻo. Mỗi chúng ta, ai chẳng sống trong cuộc đời, nhưng để hiểu về
cuộc đời thì không phải chuyện đơn giản. Vốn hiểu biết và kinh nghiệm của một cá nhân luôn
luôn có hạn. Càng học tôi càng thấy rằng mình chưa hiểu biết được bao nhiêu.
Trong cuộc sống, con người luôn phải tìm kiếm, đúc kết kinh nghiệm sống và tạo ra những
giá trị mới tốt đẹp hơn. Những hiểu biết của hôm nay giúp ta tự nâng mình lên cao hơn chính
mình của ngày hôm qua. Nếu trình độ hiểu biết quá thấp thì rất khó phân biệt phải trái, khó
nhìn cuộc sống bằng cái nhìn sâu sắc; và do vậy, con người ta dễ mù quáng chạy theo những
thành công hoặc hạnh phúc mang tính hời hợt bề ngoài. Do vậy, đời người luôn song hành
với quá trình tự nâng cao tầm hiểu biết của bản thân mình.
Tri thức là vô tận. Đời người thì hữu hạn. Cho nên, chắc chắn có nhiều điều mà chúng ta
chưa thể nào hiểu biết, nắm bắt hết được. Chính vì vậy, có một thực tế phải thừa nhận là, con
người có lẽ không ai dám tự hào bản thân mình đã “đủ” về tri thức, mà sự thật là mỗi chúng
ta luôn sống trong tình trạng nghèo nàn về tri thức. Vậy làm thế nào để mỗi người có thể thu
hẹp khoảng cách giữa “cái đã biết” với “cái chưa biết”?
Biết chọn hƣớng nghiên cứu chính
Ngày nay, lượng thông tin khoa học – kỹ thuật của nhân loại ngày càng tăng nhanh với tốc độ
chóng mặt. Theo tính toán của các nhà khoa học, trung bình mỗi năm trên thế giới có khoảng
trên bốn triệu bài báo khoa học và hàng vạn đầu sách mới được xuất bản – chưa kể lượng
thông tin khổng lồ mỗi ngày trên mạng internet. Sự phổ biến càng rộng rãi thì mỗi chúng ta
càng có điều kiện để tiếp xúc với những góc cạnh mới mẻ của văn hóa-xã hội, khoa học-kỹ
thuật,...
Mạng internet ra đời đã làm thay đổi hẳn cuộc sống của nhân loại. Tuy nhiên, bất kỳ sự phát
triển nào cũng có mặt trái của nó. Quá nhiều tài liệu lại không phải là điều tốt, quá nhiều
thông tin cũng không phải là điều hay! Cuộc sống quanh ta đầy những thông tin vừa tuyệt vời
mới mẻ, nhưng có khi cũng rất mâu thuẫn, lộn xộn.
Với mạng internet, bất cứ ai cũng có thể suy nghĩ và viết lách. Bất cứ ai, dù ở phương trời
nào, cũng đều có thể phổ biến những gì mình biết, mình thích, mình muốn nói cho người
khác biết... Thực tế cho thấy, bên cạnh những con người có lương tri, biết tận dụng những ưu

thế của truyền thông để nhân bản hóa xã hội, phục vụ cho văn minh, tiến bộ của nhân loại, thì
cũng không thiếu những kẻ thiếu lương tri đã triệt để lợi dụng những ưu thế của truyền thông
để không ngừng gieo rắc những điều phản khoa học, phi nhân bản, vô cùng độc hại.
Chưa hết, thực tế còn cho thấy đã có những người lợi dụng ưu thế phổ biến nhanh, rộng của
internet để đơm đặt, bịa chuyện, nói xấu người khác vì nhiều động cơ khác nhau... Khi đó,
những gì là sự thật đã bị họ làm cho biến dạng, méo mó đi, khiến nhiều khi chúng ta không
còn biết đâu mà lần nữa!
Giả sử bạn đang muốn tìm hiểu về một đề tài cụ thể nào đó, bạn bỏ thời gian đến thư viện tìm
đọc sách báo, tìm kiếm trên mạng và xem những băng video liên quan đến đề tài của mình.
Tuy nhiên, sau mấy tuần lễ miệt mài, bạn phát hiện ra: những sách báo, phim ảnh nói về đề
tài này không có sự thống nhất gì cả! Đủ thứ thông tin phức tạp, lộn xộn, có khi trái ngược
nhau! Như vậy có thể khiến chúng ta bối rối, bị mất phương hướng. Trước tình hình đó,
chúng ta phải ứng xử sao đây?
Để khỏi bị mất phương hướng trong biển thông tin tràn ngập ngày nay, bạn hãy biết tỉnh táo
chọn lọc, hãy biết theo đuổi một chủ đề chuyên sâu nào đó mà mình yêu thích. Biết cách
chọn lọc, biết bỏ đi những gì không chính xác, không cần thiết, thì chúng ta sẽ học hỏi được
nhiều điều hữu ích hơn. Nói cách khác, mỗi người phải biết khoanh vùng chuyên môn và xác
định phạm vi lĩnh vực sở trường của bản thân. Bạn có để ý đến điều này không? Một khi
được học những gì mình thật sự thích thú, bạn sẽ cảm nhận được nhiều niềm vui và hứng thú
hơn để tự học.
Tuy nhiên, để chọn lọc được những gì cần chuyên sâu cũng không phải là điều dễ dàng gì!
Phải có một vốn liếng học vấn căn bản, tương đối vững vàng, thì mới có thể bước đầu biết
lựa chọn. Ngoài ra, chúng ta phải có một vốn sống thực tế tương đối phong phú, một vốn
kinh nghiệm từng trải, thì mới tỉnh táo phân biệt được tốt, xấu, hay, dở, để từ đó mà chọn
lọc.
Càng biết chọn lọc thông tin, càng nỗ lực đi sâu vào một chủ đề, bạn càng có cơ hội phát hiện
ra nhiều điều sâu sắc, mới mẻ, chắt lọc được tinh hoa và càng ham thích tìm hiểu nó. Bề dày
tri thức quý giá của bạn sẽ được tích lũy dần theo thời gian. Về lâu dài, bạn sẽ có một vốn
hiểu biết sâu sắc, độc đáo về chủ đề của mình mà người khác không có được. Điều này vừa là
một hứng thú rất lớn, vừa là một ưu thế giúp bạn tiến xa hơn rất nhiều, thậm chí có thể vươn
lên tầm xuất sắc trong công việc và phục vụ cuộc sống.
Hiện nay có nhiều sách của những tác giả dạy cách tự học, cách tư duy sáng tạo... nhưng xét
đến cùng, những sách này chỉ có tác dụng như những ý tưởng gợi mở cho bạn trên con đường
tự học mà thôi! Điều quan trọng là bạn phải có nghệ thuật chọn lựa, vận dụng những phương

pháp đó như thế nào cho phù hợp với đặc điểm cá nhân của riêng bạn, để vừa tiết kiệm được
thời gian vừa học được nhiều điều hữu ích, mở mang trí tuệ. Đọc người khác không phải chỉ
là để học hỏi từ người khác, mà quan trọng hơn, còn là để tự phát hiện mình!
Mỗi ngày đều là một cơ hội để chúng ta học hỏi những điều phong phú, mới mẻ. Vấn đề là ta
có sẵn lòng đón nhận những sự phong phú, mới mẻ đó hay không? Con người chúng ta
thường hay chủ quan, tưởng rằng mình hiểu biết điều này điều nọ. Nhưng thật ra, có rất nhiều
điều ta nhìn thấy hằng ngày nhưng chưa chắc đã hiểu biết được nó. Ẩn đằng sau những sự
việc khác nhau xảy ra hằng ngày đều có thể là một bài học hoặc một kinh nghiệm sống sâu
sắc mà ta có thể tích lũy.
Biết chọn sách để đọc
Với nhịp sống hối hả và công việc bận rộn, quỹ thời gian dành cho việc học của mỗi chúng ta
càng lúc càng ít đi. Thời gian của đời ta rất quý giá, từng phút từng giây sống trên đời này
đều vô cùng quý giá, do vậy mà ta không thể phí phạm thời gian vào những sách vở nhảm nhí
được! Hơn thế nữa, chúng ta càng không nên nhồi nhét vào đầu óc mình những điều vô bổ,
độc hại!
Phần lớn chúng ta ban ngày đều phải đi làm, nên may ra chỉ có thể tận dụng được khoảng
thời gian thảnh thơi một chút vào buổi tối. Với những bạn làm việc ở những nghề nghiệp
khác, như bác sĩ, nhà báo, công an, công nhân, bảo vệ... còn phải làm việc, trực ca đêm, thì
thời gian rảnh rỗi còn hiếm hoi hơn nữa! Cái gì đã hiếm thì ta lại càng phải quý! Trong
khoảng thời gian quý giá hiếm hoi của buổi tối này, bạn có thể dành riêng cho mình một
khoảng thời gian để đọc những cuốn sách chứa đựng những triết lý khôn ngoan, những tinh
hoa tư tưởng, những chiêm nghiệm về cuộc sống của nhiều tác giả cổ kim Đông-Tây.
Những sách nào đã qua thử thách của thời gian thì rất đáng để chúng ta dành thời gian đọc.
Nhiều người đi trước chúng ta đã bỏ ra nhiều công sức, thời gian để chiêm nghiệm, phát hiện
những chân lý sâu sắc trong cuộc sống, tại sao chúng ta lại không chịu đọc?
Đọc sách là một trong những cách sống sâu sắc nhất. Những suy nghĩ, ý tưởng của người
khác có thể là nguồn cảm hứng và đem lại cho bản thân ta nhiều gợi ý hay. Đọc sách vừa là
nối dài, vừa là đào sâu những hiểu biết của mình. Tuy nhiên, mỗi ngày bạn chỉ cần đọc một ít
thôi! Đôi khi, một đời người chỉ cần được định hướng bởi một ý tưởng tốt lành nào đó, cũng
đủ để nâng cao một kiếp người rồi! Rất nhiều người không có được một lối sống cao thượng
như lẽ ra phải có, rất có thể chỉ vì cả đời họ không bao giờ được định hướng bởi một ý tưởng
tốt đẹp! Vốn liếng hiểu biết càng vững vàng, sâu sắc bao nhiêu, con người càng có niềm tin
vững chắc vào những lẽ sống cao cả của cuộc đời bấy nhiêu!

Để cảm nhận được cái hay khi đọc sách, nhiều khi chúng ta phải biết lựa chọn những cuốn
sách phù hợp với nhu cầu nội tâm hiện tại của mình trong khi đọc. Có những cuốn sách mà
lúc này bạn đọc cảm thấy hay nhưng lúc khác bạn lại không cảm thấy hay, nhiều khi là do nó
có đáp ứng được nhu cầu nội tâm của chúng ta trong khi đọc hay không! Bất cứ ai trong
chúng ta mà lại chẳng phải đương đầu với những vấn đề phức tạp của cuộc sống. Vấn đề hôm
nay chúng ta gặp, người xưa có thể cũng đã từng gặp. Nhiều khi, trong lòng ta chất chứa biết
bao lo toan, suy nghĩ, không thể viết ra hoặc nói được thành lời; nhưng bất chợt gặp được
một tác giả nào đó có thể nói hộ được “tiếng lòng” của mình, như vậy chẳng phải là nhẹ
nhàng, sung sướng lắm sao? Trong cuộc sống, có những khi nhờ bất chợt đọc được một ý
tưởng gợi mở nào đó mà ta tìm được “lối ra” cho vấn đề của mình.
Tất nhiên, mọi sách vở dù được coi là tuyệt tác đến đâu cũng chỉ là phương tiện để tham khảo
mà thôi! Những gì được viết trong sách phần lớn đều đã là những hiểu biết của tiền nhân, của
quá khứ - dẫu rằng có những vĩ nhân mà tư tưởng của họ có thể đi trước, có thể vượt lên trên
cả thời đại mà họ đang sống đi chăng nữa. Vốn hiểu biết và kinh nghiệm của một người, bao
giờ cũng khó tránh khỏi những sai lầm, những giới hạn. Không phải bất cứ điều gì được viết
ra trong sách cũng đều là những chân lý bất di bất dịch. Danh tác của một ai đó, dù có đồ sộ
thế nào, cũng không thể bao quát hết được mọi khía cạnh phức tạp của cuộc sống. Thêm vào
đó, thời đại của chúng ta đang sống có thể có những khác biệt nhất định so với thời đại của
tiền nhân. Cho nên, khi đọc sách, chúng ta phải luôn đọc với có thái độ biết hoài nghi, biết
tỉnh táo phê phán phải trái, nhận định đúng sai, biết học hay chữa dở, biết chọn lọc những
tinh hoa và bỏ đi những gì không cần thiết.
Sự sâu sắc của một con người không thể chỉ đánh giá dựa vào tuổi tác, mà quan trọng hơn, là
con người đó đã học hỏi được gì từ cuộc sống? Sự sâu sắc trong tư tưởng của bạn được tích
lũy dần qua sự sâu sắc mỗi ngày của bạn. Nếu chỉ để những năm tháng dài của đời mình trôi
qua mà không chú tâm học hỏi, con người chỉ thêm nhăn nheo và “già nua” đi mà thôi chứ
không “già dặn”! Càng lớn tuổi, qua những thăng trầm của cuộc sống, chúng ta càng phải biết
nhìn cuộc sống một cách sâu sắc hơn, chứ không phải là nặng nề, bảo thủ, hoặc lẩn thẩn...
Rèn luyện tƣ duy
Triết gia, nhà văn, nhà toán học người Pháp Blaise Pascal (1623 – 1662) đã từng nói: “Con
người chỉ là một cây sậy mong manh yếu ớt nhất trong tự nhiên, nhưng đó là một cây sậy biết
tư duy. Vì thế, hãy cố gắng tư duy thật tốt, đó là đạo đức cơ bản nhất.” (Man is only a reed,
the weakest in nature, but he is a thinking reed.....