BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN
SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA
môn

GIÁO DỤC
THỂ CHẤT

LỚP

7

(Tài liệu lưu hành nội bộ)

n‡
t
u
h: K
c
á
s
B

c s‡
u
c
i
‘
v
hŸc
t
i
r
t
i

ng

NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM

DANH MỤC VIẾT TẮT TRONG TÀI LIỆU

2

GDTC:

Giáo dục thể chất

GD&ĐT:

Giáo dục và Đào tạo

GV:

Giáo viên

HS:

Học sinh

LVĐ:

Lượng vận động

NXBGDVN:

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam

RLTT:

Rèn luyện thân thể

SGK:

Sách giáo khoa

SGV:

Sách giáo viên

TCVĐ:

Trò chơi vận động

TDTT:

Thể dục thể thao

THCS:

Trung học cơ sở

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

MỤC LỤC

PHẦN MỘT. HƯỚNG DẪN CHUNG

5

I. KHÁI QUÁT VỀ CHƯƠNG TRÌNH MÔN GIÁO DỤC THỂ CHẤT CẤP
TRUNG HỌC CƠ SỞ NĂM 2018

5

1. Mục tiêu của môn học

5

2. Yêu cầu cần đạt

5

II. GIỚI THIỆU SÁCH GIÁO KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT LỚP 7

6

1. Ý tưởng và quan điểm biên soạn sách giáo khoa giáo dục thể chất lớp 7

6

2. Những điểm nổi bật của sách giáo khoa giáo dục thể chất lớp 7

8

III. CẤU TRÚC SÁCH GIÁO KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT LỚP 7

11

1. Cấu trúc nội dung và yêu cầu cần đạt

11

2. Cấu trúc các chủ đề

14

3. Cấu trúc các bài học

16

IV. GIỚI THIỆU VÀ HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO VIÊN

17

1. Cấu trúc sách giáo viên

17

2. Sử dụng sách giáo viên hiệu quả

18

V. HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG TÀI NGUYÊN SÁCH VÀ CÁC HỌC LIỆU ĐIỆN TỬ
CỦA NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
18
1. Cam kết hỗ trợ giáo viên, cán bộ quản lí trong việc sử dụng nguồn tài nguyên sách
và học liệu điện tử
18
2. Hướng dẫn khai thác và sử dụng nguồn tài nguyên trong dạy học

20

VI. KHAI THÁC THIẾT BỊ VÀ HỌC LIỆU TRONG DẠY HỌC

22

VII. MỘT SỐ LƯU Ý TRONG LẬP KẾ HOẠCH DẠY HỌC MÔN GIÁO DỤC
THỂ CHẤT

22

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA MÔN GIÁO DỤC THỂ CHẤT LỚP 7

3

4

PHẦN HAI. GỢI Ý, HƯỚNG DẪN VỀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
VÀ KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ

24

I. NHỮNG YÊU CẦU CƠ BẢN VỀ PHƯƠNG PHÁP TRONG GIÁO DỤC
THỂ CHẤT

24

1. Đặc trưng của giáo dục thể chất nội khoá cấp trung học cơ sở

24

2. Những vấn đề chung về phương pháp dạy học trong giáo dục thể chất

24

3. Những yêu cầu cơ bản về phương pháp trong giáo dục thể chất

26

4. Gợi ý, hướng dẫn về phương pháp và hình thức tổ chức các hoạt động dạy học

27

II. KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ TRONG GIÁO DỤC THỂ CHÂT

30

1. Kiểm tra, đánh giá năng lực và phẩm chất

30

2. Một số gợi ý về nội dung và tiêu chí kiểm tra, đánh giá

33

PHẦN BA. GỢI Ý, HƯỚNG DẪN DẠY HỌC

39

I. DẠY HỌC KĨ THUẬT CƠ BẢN VÀ GIÁO DỤC CÁC TỐ CHẤT THỂ LỰC

39

1. Tổ chức hoạt động dạy học

39

2. Dạy học động tác

39

3. Giáo dục các tố chất thể lực

40

4. Tổ chức trò chơi

40

II. DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ

41

A – CẤU TRÚC NỘI DUNG VÀ KẾ HOẠCH DẠY HỌC CHỦ ĐỀ

41

B – MỤC TIÊU VÀ YÊU CẦU CẦN ĐẠT CỦA CHỦ ĐỀ

42

C – NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CHỦ ĐỀ

44

1. Sách giáo khoa

44

2. Sách giáo viên

44

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

Phần một

HƯỚNG DẪN CHUNG

I. KHÁI QUÁT VỀ CHƯƠNG TRÌNH MÔN GIÁO DỤC THỂ CHẤT CẤP TRUNG
HỌC CƠ SỞ NĂM 2018
1. Mục tiêu của môn học
a) Mục tiêu chung
Môn GDTC giúp HS hình thành, phát triển kĩ năng chăm sóc sức khoẻ, kĩ năng vận
động, thói quen tập luyện TDTT và rèn luyện những phẩm chất, năng lực để trở thành
người công dân phát triển hài hoà về thể chất và tinh thần, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp
xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế, góp phần phát triển tầm vóc, thể lực người
Việt Nam; đồng thời phát hiện và bồi dưỡng tài năng thể thao.
b) Mục tiêu đối với học sinh cấp THCS
Môn GDTC giúp HS tiếp tục củng cố và phát triển:
– Các kĩ năng chăm sóc sức khoẻ, vệ sinh thân thể và vận động cơ bản.
– Thói quen luyện tập và kĩ năng TDTT.
– Nếp sống lành mạnh, hoà đồng và trách nhiệm.
– Ý thức tự giác, tích cực vận dụng những điều đã học để tham gia các hoạt động TDTT.
– Năng khiếu thể thao.

2. Yêu cầu cần đạt
a) Yêu cầu cần đạt về phẩm chất chủ yếu và năng lực chung
Môn GDTC góp phần hình thành và phát triển ở HS các phẩm chất chủ yếu (yêu
nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm) và năng lực chung (năng lực tự chủ, tự
học; năng lực giao tiếp và hợp tác; năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo) theo các mức
độ phù hợp với môn học, cấp học đã được quy định tại Chương trình tổng thể.
b) Yêu cầu cần đạt về năng lực đặc thù
Môn GDTC giúp HS hình thành và phát triển năng lực đặc thù sau:
– Năng lực chăm sóc sức khoẻ:

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA MÔN GIÁO DỤC THỂ CHẤT LỚP 7

5

+ Hình thành được nền nếp vệ sinh cá nhân, vệ sinh trong luyện tập TDTT.
+ Có kiến thức cơ bản và ý thức thực hiện chế độ dinh dưỡng trong luyện tập và đời
sống hằng ngày để bảo vệ, tăng cường sức khoẻ.
+ Tích cực tham gia các hoạt động tập thể trong môi trường tự nhiên để rèn luyện
sức khoẻ.
– Năng lực vận động cơ bản:
+ Hiểu được vai trò quan trọng của các kĩ năng vận động cơ bản đối với việc phát
triển các tố chất thể lực.
+ Thực hiện thuần thục các kĩ năng vận động cơ bản được học trong chương trình
môn học.
+ Hình thành được thói quen vận động để phát triển các tố chất thể lực.
– Năng lực hoạt động TDTT:
+ Hiểu được vai trò, ý nghĩa của TDTT đối với cơ thể và cuộc sống.
+ Lựa chọn được và thường xuyên luyện tập nội dung thể thao phù hợp để nâng cao
sức khoẻ, phát triển thể lực.
+ Tham gia có trách nhiệm, hoà đồng với tập thể trong luyện tập TDTT và các hoạt
động khác trong cuộc sống.

II. GIỚI THIỆU SÁCH GIÁO KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT LỚP 7
1. Ý tưởng và quan điểm biên soạn sách giáo khoa giáo dục thể chất lớp 7
a) Phản ánh ý tưởng và quan điểm chung của bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống”
– Thực hiện định hướng đổi mới giáo dục phổ thông từ chú trọng truyền thụ kiến
thức sang giúp HS hình thành, phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực.
– Kiến thức trong SGK là “chất liệu” quan trọng hướng đến mục tiêu hình thành,
phát triển các phẩm chất và năng lực mà HS cần có trong cuộc sống hiện tại và tương lai.
– Nội dung mỗi bài học được thiết kế thông qua hệ thống các hoạt động, có tác dụng
kích thích tính tích cực và chủ động của HS; hỗ trợ GV đổi mới phương pháp dạy học
đạt hiệu quả cao.
– Kiến thức được đưa vào SGK bảo đảm:
+ Phù hợp với đặc điểm tâm, sinh lí và trải nghiệm của HS.

6

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

+ Cập nhật những thành tựu của khoa học và công nghệ, phù hợp nền tảng văn hoá
và thực tiễn Việt Nam.
+ Giúp HS vận dụng để giải quyết những vấn đề của cuộc sống từ các cấp độ và
phương diện khác nhau (cá nhân và xã hội, tinh thần và vật chất).
– Nội dung giáo dục đảm bảo:
+ Được chọn lọc theo hướng tinh giản với mức độ hợp lí.
+ Được sắp xếp theo hướng tăng cường sự kết nối giữa các lớp, các cấp học.
+ Có sự tích hợp với các môn học và hoạt động giáo dục trong cùng một lớp, một
cấp học.
+ Chú trọng phân hoá nội dung phù hợp với đặc điểm của HS.
b) Góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục, phát triển phẩm chất và năng lực của HS
– Đồng bộ hoá quá trình rèn luyện, phát triển thể chất với quá trình hình thành, phát
triển các phẩm chất và năng lực chung.
– Luôn hướng tới giáo dục HS có nhận thức đúng đắn về vai trò và tác dụng của
luyện tập TDTT, coi đó là nền tảng để phát triển tính tích cực và khả năng tự học.
– Hình thành thói quen và nhu cầu thường xuyên luyện tập TDTT, khả năng lựa
chọn và sử dụng bài tập vận động của môn thể thao tự chọn để rèn luyện sức khoẻ, phát
triển các tố chất thể lực.
c) Phản ánh nội dung cơ bản và yêu cầu cần đạt của Chương trình Giáo dục
phổ thông 2018
– Đồng thời giữa trang bị cho HS kiến thức, kĩ năng vận động với trang bị kiến thức
và kĩ năng tự học, tự chăm sóc sức khoẻ.
– Đáp ứng nhu cầu được lựa chọn và luyện tập môn thể thao ưa thích, phù hợp với
tình trạng thể lực và sở trường của HS.
– Đáp ứng nhu cầu vận động của HS theo từng độ tuổi, có tác dụng phát triển nhu
cầu khám phá, chinh phục giới hạn bản thân, kích thích tính tích cực và nỗ lực trong học
tập, rèn luyện.
– Cấu trúc nội dung, hình thức vận động đảm bảo tính đa dạng, mới lạ, hấp dẫn; phù
hợp với hoạt động vận động của lứa tuổi, có thể sử dụng để vui chơi, luyện tập hằng ngày.
– Tạo ra sự kết nối giữa gia đình và nhà trường để tăng cường hiệu quả GDTC đối
với HS.

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA MÔN GIÁO DỤC THỂ CHẤT LỚP 7

7

– Đảm bảo sự phát triển về năng lực vận động và trình độ thể lực cho HS qua từng
giai đoạn học tập.
d) Phát huy quyền tự chủ, sáng tạo của giáo viên và nhà trường trong tổ chức hoạt
động dạy và học
– Tạo điều kiện để nhà trường tự chủ về loại hình môn thể thao tự chọn (phù hợp
với điều kiện cơ sở vật chất, nhu cầu của HS và số lượng GV).
– Tạo điều kiện để GV và nhà trường tự chủ về kế hoạch dạy học và tổ chức thực hiện
nội dung môn học phù hợp với điều kiện khí hậu, thời tiết của vùng, miền.
– Tạo điều kiện để GV tự chủ, sáng tạo trong việc sắp xếp thứ tự nội dung và phân
phối thời lượng cụ thể cho từng bài học, tiết học.

2. Những điểm nổi bật của sách giáo khoa giáo dục thể chất lớp 7
a) Những điểm nổi bật chung
– Mức độ tiếp cận kiến thức hợp lí, đáp ứng yêu cầu của Chương trình, phù hợp với
sức học của đại đa số HS ở tất cả các vùng miền. Đảm bảo sự hài hoà giữa hoạt động hình
thành kiến thức, rèn luyện kĩ năng với vận dụng kiến thức vào thực tiễn cuộc sống.
– Dễ sử dụng, phù hợp với hoạt động tự học của HS, hoạt động dạy học của GV
và phối hợp của phụ huynh HS. Sách có độ mở thích hợp, thuận tiện cho việc cập nhật
thông tin và bổ sung kiến thức theo vùng miền.
– Được thiết kế theo mô hình hoạt động, góp phần đổi mới phương pháp dạy và học.
Tạo điều kiện cho HS học tích cực, chủ động; GV dạy học linh hoạt và sáng tạo.
– Có thiết kế mĩ thuật đảm bảo tính tổng thể, nhất quán và khoa học; đẹp, hấp dẫn,
hiện đại, giàu tiện ích và dễ sử dụng.
b) Điểm nổi bật về thực hiện mục tiêu môn học
Thông qua quá trình GDTC:
– Đồng thời hình thành, phát triển ở HS các phẩm chất (yêu nước, nhân ái, chăm
chỉ, trung thực, trách nhiệm), năng lực chung (tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải
quyết vấn đề và sáng tạo) và năng lực cốt lõi của môn học (chăm sóc sức khoẻ, vận động
cơ bản, hoạt động TDTT).
– Chú trọng trang bị cho HS phương pháp thực hành các bài tập vận động, phương
pháp luyện tập cá nhân, luyện tập nhóm. Coi phát triển năng lực tự học, tự rèn luyện là
sản phẩm quan trọng của quá trình GDTC.

8

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

– Hình thành, phát triển nhu cầu, thói quen luyện tập TDTT, khả năng lựa chọn và
sử dụng môn thể thao phù hợp để luyện tập vì sức khoẻ.
– Hình thành và phát triển ý thức trách nhiệm đối với sức khoẻ của bản thân, gia
đình và cộng đồng.
c) Điểm nổi bật về nội dung
– Mục tiêu và yêu cầu cần đạt được cụ thể hoá (về kiến thức, kĩ năng, thể lực và thái
độ) theo chủ đề. Ưu tiên phát triển năng lực phối hợp vận động nhằm tăng cường và mở
rộng vốn kĩ năng vận động, hình thành khả năng tiếp thu nhanh, có hiệu quả các bài tập
vận động mới.
– Phạm vi, loại hình bài tập vận động: Phù hợp với khả năng tiếp thu, trình độ thể
lực của HS; đảm bảo tính đa dạng, mới lạ, hấp dẫn, gần gũi với hoạt động vận động của
lứa tuổi, HS có thể sử dụng để vui chơi, luyện tập hằng ngày; có tác dụng phát triển nhu
cầu khám phá, chinh phục giới hạn bản thân, kích thích tính tích cực và nỗ lực trong học
tập, rèn luyện.
– Mỗi kĩ thuật hoặc bài tập vận động được trình bày theo cấu trúc: Cấu trúc – cách
thực hiện – hình thức tổ chức luyện tập. Nội dung và cách tổ chức các TCVĐ luôn gắn
liền với mục tiêu, định hướng tác động của chủ đề.
d) Điểm nổi bật về cấu trúc nội dung
– Mỗi chủ đề là một loại hình bài tập vận động (có sự khác nhau về mục tiêu, hình
thái và cách thể hiện) hướng tới các năng lực đặc thù và yêu cầu cần đạt của chương trình.
– Nội dung mỗi chủ đề được cấu trúc thành một số bài (không cấu trúc thành từng
tiết học).
– Mỗi bài được thiết kế theo trình tự gồm 4 hoạt động: Hoạt động mở đầu, hoạt động
hình thành kiến thức mới, hoạt động luyện tập, hoạt động vận dụng, đảm bảo cho HS có
thể tự học dưới sự hướng dẫn của GV.
đ) Điểm nổi bật về tổ chức thực hiện
– Tăng tính chủ động của GV và nhà trường, đảm bảo cho chương trình GDTC
được thực hiện có hiệu quả, có số tiết thực dạy đạt tỉ lệ cao nhất.
– Nhà trường và GV chủ động:
+ Xây dựng tiến trình dạy học, sắp xếp thứ tự dạy học các chủ đề phù hợp với điều
kiện của nhà trường, điều kiện khí hậu và thời tiết của vùng, miền.
+ Cụ thể hoá tiến trình thực hiện các bài học trong từng chủ đề, phân phối nội dung,
kế hoạch thực hiện cho từng tiết học trên nguyên tắc: Đảm bảo mạch kiến thức, tính hệ
thống của nội dung chủ đề; đảm bảo tính sư phạm, tính hiệu quả của quá trình GDTC.
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA MÔN GIÁO DỤC THỂ CHẤT LỚP 7

9

+ Lựa chọn nội dung, hình thức khởi động (HĐ mở đầu) phù hợp với nội dung và
yêu cầu của tiết học.
+ Lựa chọn, thay thế, bổ sung TCVĐ, trò chơi dân gian nhằm tăng cường hiệu quả
thực hiện nội dung của tiết học, bài học.
+ Lựa chọn, sử dụng các trò chơi truyền thống nhằm bảo tồn, phát huy giá trị văn
hoá của địa phương trên cơ sở đảm bảo tính khoa học, tính hiệu quả của tiết học.
– Cấu trúc nội dung cơ bản của mỗi tiết học chỉ bao gồm nội dung của một chủ đề.
Việc lồng ghép, sử dụng nội dung của chủ đề khác chỉ mang ý nghĩa là phương tiện nhằm
nâng cao hiệu quả dạy và học của tiết học.
– Môn học có thể được tổ chức thực hiện với nhiều phương án:
+ Các chủ đề và bài học trong một chủ đề được thực hiện nối tiếp nhau (hết chủ đề
này tiếp sang chủ đề khác – theo hình thức “cuốn chiếu”).
+ Đồng thời thực hiện hai chủ đề (luân phiên thực hiện các tiết học của hai chủ đề
trong mỗi tuần – mỗi tiết một chủ đề).
+ Các chủ đề không nhất thiết phải kết thúc trọn vẹn trong một học kì.
e) Điểm nổi bật về phương pháp dạy học
Nhằm phát triển năng lực HS (năng lực chung, năng lực đặc thù của GDTC), phương
pháp GDTC hướng tới những đổi mới cơ bản sau:
– Sử dụng có hiệu quả các phương pháp chuyên biệt của GDTC (phương pháp dạy
học động tác, phương pháp giáo dục các tố chất thể lực) trong mối quan hệ hài hoà và vận
dụng sáng tạo các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực (dạy học nhóm, dạy học giải
quyết vấn đề, dạy học khám phá,…).
– Đổi mới căn bản hình thức tổ chức hoạt động giờ học theo hướng: Tăng cường
hoạt động nhóm, tổ; tạo điều kiện để HS thực hành giờ học với vai trò chủ thể.
– Thực hiện “cá biệt hoá trên diện rộng” – phương pháp và hình thức dạy học hướng
tới HS, phù hợp với đặc điểm cá nhân nhằm tối ưu hoá tiềm năng của từng HS.
– Dạy học tích hợp (dạy học giúp HS phát triển khả năng huy động tổng hợp kiến
thức, kĩ năng,... thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau) để giải quyết có hiệu quả các vấn đề
trong học tập, lĩnh hội tri thức và rèn luyện kĩ năng.
g) Điểm nổi bật về kiểm tra, đánh giá
– Hoạt động kiểm tra, đánh giá được thực hiện dưới hai hình thức: Đánh giá thường
xuyên và đánh giá định kì.

10

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

– Thực hiện “Quy định về đánh giá, xếp loại thể lực HS, sinh viên” theo Quyết định
số 53/2008/QĐ–BGD&ĐT ngày 18/9/2008 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.
– Thông qua kiểm tra, đánh giá giúp HS nhận thấy những tiến bộ và hạn chế của bản
thân về các mặt: kiến thức, kĩ năng, trình độ thể lực và thái độ.
– Kết quả kiểm tra, đánh giá về năng lực vận động, trình độ thể lực của từng HS
được thông báo đến phụ huynh HS trong các cuộc họp thường niên giữa gia đình và
nhà trường.
h) Điểm nổi bật về cấu trúc sách
– Đồng thời phục vụ hoạt động dạy của GV và hoạt động học của HS.
– Tạo điều kiện để HS tự học và vận dụng kiến thức mới.
– Nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức hoạt động dạy và học các chủ đề được
trình bày thông qua các hoạt động của bài học.
– Mỗi chủ đề gồm các bài được sắp xếp theo trình tự sư phạm và đặc điểm của dạy
học động tác, phù hợp với năng lực vận động, trình độ thể lực của HS.
i) Điểm nổi bật về trình bày nội dung
– Tối ưu hoá việc phối hợp giữa kênh hình và kênh chữ, giúp HS có thể nhận biết nội
dung và yêu cầu của kĩ thuật thể thao, của bài tập vận động một cách thuận lợi.
– Hoạt động hình thành kiến thức mới được trình bày theo cấu trúc: Hình vẽ – mô
tả cấu trúc – mô tả cách thực hiện.
– Hoạt động luyện tập được trình bày theo cấu trúc: Hình thức tổ chức luyện tập –
hình vẽ – phương pháp và yêu cầu thực hiện.
– TCVĐ được trình bày theo cấu trúc: Hình vẽ – cách thức thực hiện – yêu cầu
cần đạt.

III. CẤU TRÚC SÁCH GIÁO KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT LỚP 7
1. Cấu trúc nội dung và yêu cầu cần đạt
a) Cấu trúc nội dung
Nội dung SGK môn GDTC lớp 7 có cấu trúc gồm 3 phần, mỗi phần được cấu trúc
thành các chủ đề:

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA MÔN GIÁO DỤC THỂ CHẤT LỚP 7

11

TT

Phần

1

Kiến thức chung

Cấu trúc các phần
Chủ đề: Lựa chọn và sử dụng các yếu tố của môi trường
tự nhiên trong luyện tập
Chủ đề 1. Chạy cự li ngắn (60 m)

2

Vận động cơ bản

Chủ đề 2. Nhảy xa kiểu ngồi
Chủ đề 3. Chạy cự li trung bình
Chủ đề 4. Bài tập thể dục
Chủ đề 1. Cầu lông

3

Thể thao tự chọn

Chủ đề 2. Bóng đá
Chủ đề 3. Bóng rổ

Mỗi chủ đề chứa đựng trong đó:
– Nội dung của một môn thể thao hoặc một loại hình vận động, được cấu trúc thành
các bài và sắp xếp theo một trình tự mang tính sư phạm.
– Nội dung các hoạt động học tập được sắp xếp theo trình tự từ dễ đến khó, từ đơn
giản đến phức tạp nhằm hiện thực hoá mục tiêu và yêu cầu cần đạt đối với HS.
b) Mối tương quan giữa nội dung và yêu cầu cần đạt
TT

NỘI DUNG

YÊU CẦU CẦN ĐẠT

Phần một. KIẾN THỨC CHUNG
VỀ GIÁO DỤC THỂ CHẤT
I

12

Lựa chọn và sử dụng các yếu tố của
môi trường tự nhiên trong luyện tập

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

Biết lựa chọn và sử dụng các yếu tố của
môi trường tự nhiên có lợi cho sức khoẻ
để luyện tập.

Phần hai. VẬN ĐỘNG CƠ BẢN
1. Chạy cự li ngắn (60 m)
– Các động tác bổ trợ kĩ thuật chạy.
– Chạy cự li ngắn 60 m.
– Một số trò chơi phát triển sức nhanh.
2. Nhảy xa kiểu ngồi
– Các động tác bổ trợ kĩ thuật nhảy
xa kiểu ngồi.
– Kĩ thuật nhảy xa kiểu ngồi.
– Trò chơi phát triển sức mạnh.
2

3. Chạy cự li trung bình
– Các động tác bổ trợ kĩ thuật chạy.
– Kĩ thuật chạy cự li trung bình.
– Trò chơi phát triển sức bền.
4. Bài tập thể dục
– Bài thể dục liên hoàn dành cho HS
lớp 7.
– Trò chơi phát triển sự khéo léo.

– Biết một số điều luật cơ bản ở các nội
dung: Chạy cự li ngắn; Nhảy xa kiểu ngồi;
Chạy cự li trung bình.
– Biết điều chỉnh, sửa sai động tác thông
qua nghe, quan sát và luyện tập.
– Biết lựa chọn và tham gia các hoạt động
trò chơi vận động phù hợp với yêu cầu,
nội dung bài học nhằm phát triển tố chất
thể lực.
– Biết khắc phục hiện tượng “cực điểm”
xảy ra khi chạy cự li trung bình.
– Thực hiện được các động tác bổ trợ kĩ
thuật và các giai đoạn chạy cự li ngắn
(60 m), chạy cự li trung bình, nhảy xa
kiểu ngồi.
– Thực hiện đúng các động tác trong bài
tập thể dục liên hoàn.
– Hoàn thành LVĐ của bài tập.
– Tự giác, tích cực, đoàn kết và giúp đỡ
bạn trong luyện tập. Biết điều khiển tổ,
nhóm luyện tập và nhận xét kết quả luyện
tập.
– Vận dụng được kiến thức, kĩ năng đã
học để rèn luyện hằng ngày.

Phần ba. THỂ THAO TỰ CHỌN
SGK trình bày 3 môn:
1. Cầu lông

– Thực hiện được các bài tập bổ trợ và kĩ
thuật cơ bản của môn thể thao tự chọn.

2. Bóng đá
3

– Biết một số điều luật cơ bản của môn
thể thao tự chọn.

3. Bóng rổ
Căn cứ vào điều kiện thực tế, nhà
trường có thể định hướng cho HS
lựa chọn các môn khác như: Điền
kinh; Thể dục; Bơi; Bóng chuyền; Đá
cầu; Bóng bàn; Võ; các môn thể thao
truyền thống của địa phương.

– Thực hiện được một số tình huống phối
hợp vận động với đồng đội trong bài tập.
– Vận dụng được môn thể thao tự chọn
để RLTT.

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA MÔN GIÁO DỤC THỂ CHẤT LỚP 7

13

2. Cấu trúc các chủ đề
a) Căn cứ xác định chủ đề
– Căn cứ vào nội dung dạy học được quy định tại chương trình GDTC cấp THCS.
– Căn cứ vào mục tiêu, loại hình nội dung, tính chuyên biệt về phương pháp và
cách thức tổ chức hoạt động dạy học, đặc điểm kiểm tra, đánh giá và yêu cầu cần đạt
đối với HS.
– Căn cứ vào hình thái và đặc điểm thể hiện, đặc trưng hoạt động thể lực và hiệu quả
tác động của loại hình bài tập vận động đối với cơ thể.
b) Mục đích cấu trúc chủ đề
– Tạo ra tính riêng biệt, tính trọn vẹn của từng nội dung môn học trong quá trình
thực hiện.
– Tạo điều kiện thuận lợi để các nhà trường chủ động lựa chọn, sắp xếp thứ tự thực
hiện nội dung chương trình phù hợp với điều kiện của địa phương.
– Đảm bảo tính hệ thống, tính thống nhất về nội dung, phương pháp trong mỗi giai
đoạn dạy học; đảm bảo tính hiệu quả tác động của các bài tập dẫn dắt, bài tập bổ trợ được
lựa chọn để giải quyết nhiệm vụ của các tiết học.
– Phát huy có hiệu quả mức độ “lưu dấu vết” của quá trình rèn luyện kĩ năng
vận động; đảm bảo tính hợp lí giữa nội dung với thời lượng học tập được quy định
trong từng tuần.
c) Cấu trúc chủ đề
Nội dung kiến thức, kĩ năng của mỗi chủ đề được xác định trên cơ sở:
– Phù hợp với khả năng tiếp thu, năng lực vận động, trình độ thể lực của số đông HS.
– Mỗi chủ đề gồm một số bài học, được xác định tương ứng với hàm lượng nội dung
và quỹ thời gian quy định của chương trình.
– Số lượng và thứ tự sắp xếp các bài trong mỗi chủ đề được xác định trên cơ sở:
+ Phù hợp với cấu trúc kĩ thuật và đặc điểm hoạt động của môn thể thao hoặc bài
tập vận động.
+ Phù hợp với cấu trúc sư phạm và đặc điểm của phương pháp dạy học động tác.
– Chủ đề: Lựa chọn và sử dụng các yếu tố của môi trường tự nhiên trong luyện tập
(thuộc phần kiến thức chung) không cấu trúc thành các bài, không quy định số tiết thực
hiện (GV và nhà trường chủ động phân chia nội dung thành các đơn vị kiến thức để lồng
ghép với các tiết học của các chủ đề thuộc phần vận động cơ bản và thể thao tự chọn).

14

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

– Nội dung GDTC lớp 7 được cấu trúc gồm 8 chủ đề, các chủ đề được cấu trúc thành
các bài như sau:
TT

1

Phần

Kiến
thức
chung

Cấu trúc chủ đề
Tên chủ đề

Chủ đề:
Lựa chọn và
sử dụng các
Không cấu trúc thành bài
yếu tố của
môi trường tự
nhiên trong
luyện tập
Chủ đề 1.
Chạy cự li
ngắn – 60 m
(9 tiết)

2

Vận
động
cơ bản

Tên bài

Chủ đề 2.
Nhảy xa kiểu
ngồi (14 tiết)

Chủ đề 3.
Chạy cự li
trung bình
(9 tiết)

Chủ đề 4.
Bài tập thể
dục (7 tiết)

Số tiết
Không
quy
định
số tiết

Bài 1. Phối hợp trong giai đoạn xuất phát cao
và chạy lao sau xuất phát

2

Bài 2. Phối hợp trong giai đoạn chạy lao sau
xuất phát và chạy giữa quãng

3

Bài 3. Phối hợp các giai đoạn chạy cự li ngắn
(60 m)

4

Bài 1. Kĩ thuật giậm nhảy và bước bộ

3

Bài 2. Kĩ thuật chạy đà và giậm nhảy

3

Bài 3. Kĩ thuật bay trên không và rơi xuống cát

4

Bài 4. Phối hợp các giai đoạn kĩ thuật nhảy xa
kiểu ngồi

4

Bài 1. Phối hợp trong giai đoạn chạy giữa quãng

2

Bài 2. Phối hợp trong giai đoạn xuất phát và
tăng tốc độ sau xuất phát

3

Bài 3. Phối hợp các giai đoạn trong chạy cự li
trung bình

4

Bài 1. Bài thể dục liên hoàn (từ nhịp 1 đến
nhịp 10)

2

Bài 2. Bài thể dục liên hoàn (từ nhịp 11 đến
nhịp 20)

2

Bài 3. Bài thể dục liên hoàn (từ nhịp 21 đến
nhịp 30)

3

TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA MÔN GIÁO DỤC THỂ CHẤT LỚP 7

15

Chủ đề 1.
Cầu lông
(24 tiết)

3

Thể
thao
tự
chọn

Chủ đề 2.
Bóng đá
(24 tiết)

Chủ đề 3.
Bóng rổ
(24 tiết)

Bài 1. Kĩ thuật phát cầu thuận tay

8

Bài 2. Kĩ thuật đánh cầu cao tay bên phải

8

Bài 3. Di chuyển ngang đánh cầu cao tay bên
phải

8

Bài 1. Kĩ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân

8

Bài 2. Kĩ thuật dừng bóng lăn bằng mu giữa
bàn chân

8

Bài 3. Kĩ thuật dẫn bóng bằng mu trong bàn chân

8

Bài 1. Kĩ thuật dẫn bóng

8

Bài 2. Kĩ thuật chuyền và bắt bóng hai tay
trước ngực bật đất

8

Bài 3. Kĩ thuật hai bước ném rổ một tay trên vai

8

3. Cấu trúc các bài học
a) Cấu trúc trình bày một bài học
– Mỗi bài được cấu trúc gồm một số tiết học.
– Mỗi bài học chỉ bao gồm các nội dung thuộc một chủ đề. Không cụ thể hoá nội
dung đến từng tiết học; không chi tiết hoá thời lượng cho từng hoạt động của tiết học.
– Nội dung mỗi bài được tổ chức thực hiện thông qua 4 hoạt động: Khởi động, Kiến
thức mới, Luyện tập, Vận dụng.
– Mỗi hoạt động được tổ chức thực hiện thông qua 4 hình thức: Cá nhân, cặp đôi,
nhóm, cả lớp.
b) Nội dung các hoạt động trong mỗi bài học
Hoạt động mở đầu
– Giới thiệu mục tiêu và yêu cầu cần đạt của bài.
– Nội dung và hình thức khởi động (khởi động chung, khởi động chuyên môn).
Hoạt động hình thành kiến thức mới
– Nội dung kiến thức mới của bài (cấu trúc động tác, bài tập vận động, kĩ thuật môn
thể thao; nội dung một số điều luật thi đấu của môn thể thao).

16

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

– Phương pháp luyện tập (thứ tự, yêu cầu thực hiện).
Hoạt động luyện tập
– Nội dung, hình thức, yêu cầu luyện tập cá nhân.
– Nội dung, hình thức, yêu cầu luyện tập cặp đôi.
– Nội dung, hình thức, yêu cầu luyện tập nhóm, lớp.
Hoạt động vận dụng
– Nội dung, yêu cầu, tình huống vận dụng.
– Câu hỏi vận dụng.

IV. GIỚI THIỆU VÀ HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO VIÊN
1. Cấu trúc sách giáo viên
SGV được cấu trúc gồm 3 phần:
Phần một. Những vấn đề chung
Gồm các nội dung sau:
– Giới thiệu chương trình môn học.
– Cấu trúc nội dung và tổ chức thực hiện chương trình GDTC lớp 7.
– Hướng dẫn sử dụng sách giáo viên môn học GDTC lớp 7.
– Giới thiệu tài liệu tham khảo
Phần hai. Nội dung và phương pháp dạy học các chủ đề thuộc phần kiến thức
chung và phần vận động cơ bản
Mỗi chủ đề được cấu trúc gồm các nội dung sau:
– Cấu trúc nội dung và kế hoạch dạy học chủ đề.
– Mục tiêu và yêu cầu cần đạt của chủ đề (cụ thể hoá yêu cầu cần đạt về kiến thức,
kĩ năng, thể lực và thái độ).
– Nội dung và phương pháp dạy học chủ đề:
+ Cụ thể hoá nội dung và phương pháp tiến hành các hoạt động của từng bài thuộc
chủ đề.
+ Cụ thể hoá hoạt động của GV và HS trong từng hoạt động của các bài thuộc chủ đề.
Phần ba. Nội dung và phương pháp dạy học các chủ đề thể thao tự chọn
Phần ba có cấu trúc nội dung như phần hai.
TÀI LIỆU BỒI DƯỠNG GIÁO VIÊN SỬ DỤNG SÁCH GIÁO KHOA MÔN GIÁO DỤC THỂ CHẤT LỚP 7

17

2. Sử dụng sách giáo viên hiệu quả
Nhà trường và GV chủ động:
– Lựa chọn và sử dụng hợp lí bài tập khởi động, trò chơi hỗ trợ khởi động, trò chơi
rèn luyện kĩ năng. Lựa chọn, sử dụng các trò chơi truyền thống nhằm bảo tồn, phát
huy giá trị văn hoá của địa phương trên cơ sở đảm bảo tính khoa học, tính hiệu quả
của tiết học.
– Lồng ghép giới thiệu mục đích, tác dụng luyện tập chủ đề trong hoạt động mở đầu
và hình thành kiến thức mới của các tiết học theo hướng làm tăng tính mới lạ, hấp dẫn
của tiết học.
Trên cơ sở mục tiêu, yêu cầu cần đạt của chủ đề và bài học, GV chủ động:
– Lựa chọn phương pháp, hình thức thực hiện các bài tập vận động phù hợp với định
hướng phát triển từng loại hình năng lực và tố chất thể lực.
– Xây dựng kế hoạch tác động, phát triển năng lực vận động cho HS phù hợp với
đặc điểm lứa tuổi. Đảm bảo cho HS đạt tiêu chuẩn đánh giá thể lực theo quy định của Bộ
GD&ĐT.
– Xác định nội dung và tiêu chí kiểm tra, đánh giá thường xuyên, định kì phù hợp
với chỉ đạo, hướng dẫn của Bộ GD&ĐT.

V. HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG TÀI NGUYÊN SÁCH VÀ CÁC HỌC LIỆU ĐIỆN TỬ
CỦA NHÀ XUẤT BẢN GIÁO DỤC VIỆT NAM
1. Cam kết hỗ trợ giáo viên, cán bộ quản lí trong việc sử dụng nguồn tài
nguyên sách và học liệu điện tử
Trong bối cảnh việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong giáo dục được
Đảng và Nhà nước định hướng và chỉ đạo xuyên suốt tại Nghị quyết số 29–NQ/TW ngày
04 tháng 11 năm 2013 của Ban Chấp hành Trung ương 8 khoá XI, Nghị quyết số 44/
NQ–CP ngày 09 tháng 6 năm 2014 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động
của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 29–NQ/TW, Quyết định số 117/QĐ–TTg ngày
25/01/2017 phê duyệt Đề án “Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lí và
hỗ trợ các hoạt động dạy – học, nghiên cứu khoa học góp phần nâng cao chất lượng giáo
dục và đào tạo giai đoạn 2016 – 2020, định hướng đến năm 2025”, NXBGDVN đã khẩn
trương triển khai việc ứng dụng CNTT trong công tác tập huấn GV sử dụng các bộ SGK
của NXBGDVN, cũng như phát triển các công cụ và học liệu điện tử giúp khai thác tối ưu
giá trị của các bộ SGK.

18

BỘ SÁCH: KẾT NỐI TRI THỨC VỚI CUỘC SỐNG

Cụ thể hơn, kể từ năm 2019, NXBGDVN giới thiệu hai nền tảng sau: Thứ nhất, nền
tảng sách điện tử Hành trang số cho phép người dùng truy cập phiên bản số hoá của SGK
mới và các học liệu điện tử bám sát chương trình SGK, qua đó giúp phong phú hoá tài
liệu dạy và học, đồng thời khuyến khích người dùng ứng dụng các công cụ CNTT trong
quá trình tiếp cận chương trình mới. Song hành cùng Hành trang số, nền tảng trực tuyến
hỗ trợ GV toàn quốc trong việc tiếp cận các tài liệu tập huấn, bổ trợ và hướng dẫn giảng
dạy chương trình SGK mới vào bất kì thời điểm nào trong năm học. Các tài liệu chính
thống được cung cấp từ NXBGDVN xuyên suốt tới các cấp quản lí giáo dục và GV sử
dụng bộ SGK.
NXBGDVN cam kết thực hiện việc hỗ trợ GV, cán bộ quản lí trong việc sử dụng
nguồn tài nguyên sách và học liệu điện tử sử dụng hai nền tảng Hành trang số và Tập huấn
như sau:
a) Tiếp tục cập nhật nguồn tài nguyên sách dồi dào
Trong năm 2022, NXBGDVN tiếp tục thường xuyên cập nhật thông tin, cung cấp
kho tài nguyên bao gồm: học liệu điện tử hỗ trợ việc dạy và học, tài liệu tập huấn GV.
Tiến độ cập nhật kho tài nguyên sẽ đồng hành với tiến trình thay SGK chương trình mới.
Dự kiến khối lượng học liệu điện tử được đăng tải trên Hành trang số năm 2022 là hơn
10.000 – 15.000 học liệu, bao gồm lớp 1, 2, 3, lớp 6, 7 và lớp 10 thuộc Chương trình
SGK mới. Ngoài ra, tài nguyên tập huấn GV trực tuyến và các thông tin giới thiệu về bộ
SGK sẽ được đăng tải nhanh chóng và kịp thời từ giai đoạn đầu năm 2022.
b) Đảm bảo cách thức tiếp cận nguồn tài nguyên sách dễ dàng, có tính ứng dụng cao
Đối với nền tảng sách điện tử Hành trang số, việc tiếp cận học liệu điện tử theo sách
được thực hiện qua hai bước sau: (1) Người dùng cào tem phủ nhũ phía sau bìa sách để
nhận mã sách điện tử; (2) Người dùng đăng nhập trên nền tảng Hành trang số và nhập
mã sách điện tử đối với cuốn sách mình muốn mở học liệu điện tử. Sau khi hệ thống xác
nhận mã sách chính xác, người dùng được mở toàn bộ học liệu điện tử đi kèm cuốn sách.
Đối với nền tảng Tập huấn, các tài liệu tập huấn được đăng tải rộng rãi và được truy
cập bất kì thời điểm trong năm. Người dùng có thể sử dụng tính năng Trải nghiệm ngay
để tiếp cận tài liệu mà không cần đăng nhập. Người dùng có thể xem trực tiếp tài liệu trên
nền tảng hoặc tải về máy để phục vụ mục đích học tậ...